Fundusz sołecki cz.3 Często zadawane pytania

W kolejnej części cyklu poświęconego funduszowi sołeckiemu, wskażemy kilka przykładów jego wykorzystania oraz przedstawimy odpowiedzi na często pojawiające się pytania. Pamiętajmy o tym, że fundusz sołecki może być przeznaczony tylko i wyłącznie na realizację zadań własnych gminy, o czym pisaliśmy w części drugiej.

Jakie mogą być przykładowe przedsięwzięcia z zakresu ochrony przeciwpożarowej, na których sfinansowanie można przeznaczyć środki z funduszu sołeckiego przypadające sołectwu? Jak je uzasadnić (przykładowo), aby wniosek nie został zakwestionowany przez wójta, a zrealizowane wydatki przez RIO?

Dopuszczalne do sfinansowania z funduszu sołeckiego wydatki na cele dotyczące ochrony przeciwpożarowej to wydatki mieszczące się w przepisach art. 23 ust. 2 i 3 ustawy o ochronie przeciwpożarowej. W szczególności za niebudzące wątpliwości należy uznać wydatki na:

  • zakup, naprawę i konserwację sprzętu stanowiącego wyposażenie OSP i służącego zapewnieniu gotowości bojowej,
  • zakup elementów umundurowania członków OSP,
  • pokrycie kosztów ubezpieczenia członków OSP i młodzieżowej drużyny pożarniczej,
  • pokrycie kosztów okresowych badań lekarskich,
  • remonty czy rozbudowę remiz strażackich oraz innej infrastruktury służącej zapewnieniu gotowości bojowej OSP (np. podjazdów, ogrodzeń).

Należy przy tym zaznaczyć, że w przypadku gdy remiza i nieruchomość, na której jest ona posadowiona stanowią własność gminy, to nie ma przeciwwskazań do ponoszenia jakichkolwiek wydatków z budżetu gminy. Nakłady mogą być wówczas ponoszone także na części budynku niewykorzystywane dla zapewnienia ochrony przeciwpożarowej (np. świetlicę znajdującą się w budynku remizy). Nie można bowiem w jakikolwiek sposób ograniczać prawa gminy do ponoszenia nakładów na własne nieruchomości, m.in. w celu zapewnienia należytego ich stanu i ochrony. Jeżeli zaś remiza jest własnością OSP, to wówczas nakłady na nieruchomość mogą być ponoszone tylko w następstwie realizacji zadań z art. 32 ustawy o ochronie przeciwpożarowej - ich celem zasadniczo może być tylko zapewnienie gotowości bojowej, tj. wykazanie związku nakładów ponoszonych przez gminę na cudzą nieruchomość i (w tym w ramach funduszu sołeckiego) z potrzebą zapewnienia (zwiększenia) gotowości bojowej (np. naprawa przeciekającego dachu nad garażem, w którym parkowany jest samochód pożarniczy, odwodnienie czy utwardzenie wyjazdu z remizy, naprawa drzwi garażu itp.).

Czy środki z funduszu sołeckiego można przeznaczyć na zakup ciastek, herbaty i kawy na uroczystość, która będzie zorganizowana z okazji Dnia Strażaka w sołectwie?

Samo wskazanie na Dzień Strażaka jako powód organizacji uroczystości o charakterze nie przybliżonym w pytaniu nie daje jednoznacznej podstawy do oceny takiego wydatku jako dopuszczalnego do sfinansowania z funduszu sołeckiego (budżetu gminy). Można racjonalnie przyjąć, że nie powinno wzbudzać zarzutów organów kontroli wskazanie we wniosku sołectwa na „zapewnienie ciepłych napojów” podczas przedsięwzięcia pod nazwą organizacja Dnia Strażaka. We wniosku powinno być jednak przybliżone, co składa się na Dzień Strażaka i jaki ma związek z realizacją zadań gminy, np. zawody strażackie jako element służący podniesieniu wyszkolenia i gotowości bojowej.

Czy środki z funduszu sołeckiego można przeznaczyć na zakup strojów ludowych dla zespołu folklorystycznego w sołectwie? Jak uzasadnić ten wydatek, jak nazwać przedsięwzięcie?

Tak. Zakup strojów dla zespołu może być przedmiotem wydatków w ramach funduszu sołeckiego. Funkcjonowanie zespołu folklorystycznego może być powiązane w szczególności z realizacją zadań z zakresu promocji gminy (art. 7 ust. 1 pkt 18 ustawy o samorządzie gminnym) - poprzez udział zespołu w zewnętrznych festiwalach czy konkursach, a także z zakresu tworzenia, upowszechniania i ochrony kultury (art. 7 ust. 1 pkt 9 ustawy o samorządzie gminnym oraz art. 1 ust. 1 ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej) - m.in. poprzez podtrzymywanie tradycji lokalnej. Tego typu sformułowania powinny znaleźć się w uzasadnieniu wniosku sołectwa.

Czy środki z funduszu sołeckiego można przeznaczyć na zakup instrumentów muzycznych dla młodzieżowego zespołu rockowego w sołectwie? Jak uzasadnić ten wydatek, jak nazwać przedsięwzięcie?

Wniosek przewidujący zakup instrumentów muzycznych ze wskazaniem ich przeznaczenia dla młodzieżowego zespołu rockowego powinien spotkać się z odrzuceniem przez wójta (burmistrza). Wyposażanie takiego zespołu w sprzęt nie stanowi żadnego z zadań własnych gminy. Zamiar sołectwa skierowany na umożliwienie funkcjonowania takiemu zespołowi powinien znaleźć wyraz w przedsięwzięciu polegającym na zakupie instrumentów jako wyposażenia domu kultury czy świetlicy, z których będą korzystali mieszkańcy sołectwa (zespół podczas prób czy podczas koncertów na zasadzie wypożyczenia z określeniem materialnej odpowiedzialności). Instrumenty zakupione ze środków budżetu stanowią majątek gminy i powinny być objęte ewidencją gminnej jednostki. Z punktu widzenia realizacji zadań gminy nie ma żadnego uzasadnienia kupowanie ich na rzecz osób postronnych.

Czy środki z funduszu sołeckiego można przeznaczyć na zakup piłek i strojów sportowych dla drużyny młodzieżowej Ludowego Zespołu Sportowego w sołectwie? Jak uzasadnić ten wydatek, jak nazwać przedsięwzięcie?

Tak. Tego typu przeznaczenie środków funduszu sołeckiego nie budzi większych wątpliwości. Przedsięwzięcie powinno zostać określone jako zakup sprzętu sportowego dla dzieci i młodzieży uprawiającej piłkę nożną w ramach realizacji zadania gminy z zakresu kultury fizycznej. Uzasadnieniem powinno być wskazanie na zapewnienie podstawowych warunków do uprawiania sportu. Mimo podzielonych zdań uważam, że nie ma wymogu, aby wydatek z budżetu na ten cel musiał mieć postać dotacji dla LZS jako stowarzyszenia. Z punktu widzenia celowości i oszczędności wydatkowania środków publicznych za prawidłowe uważam dokonanie zakupu bezpośrednio z budżetu i przekazanie sprzętu stowarzyszeniu lub objęcie go ewidencją np. szkoły. Daje to o wiele lepsze zapewnienie, że środki publiczne zostaną właściwie wydatkowane.

O jaką sumę przekroczenie kwoty przypadającej z funduszu sołeckiego kwalifikuje wniosek do odrzucenia przez wójta? O 100, 200, 500,1000 zł? Jak należy zaokrąglać kwoty w szacunku kosztów przedsięwzięć dołączonych do wniosku sołectwa?

Każde przekroczenie we wniosku sołectwa kwoty środków przypadających do wykorzystania kwalifikuje wniosek do odrzucenia. Nie można w tym zakresie wprowadzać żadnego relatywizmu, polegającego np. na tym, że wskazanie we wniosku kosztów zadań wyższych o 100 zł niż kwota przypadająca sołectwu jest dopuszczalne, a wyższych o 1000 zł skutkuje już odrzuceniem wniosku. Formalnie wniosek me ma prawa przewidywać kosztów realizacji przedsięwzięć ani o 1 zł wyższych niż kwota funduszu przypadająca sołectwu. Nie oznacza to oczywiście, że późniejsza realizacja wniosku jest nieprawidłowa, gdy trzeba wydać kwoty nieznacznie wyższe od zawartych we wniosku. Trudno zakładać, aby z rocznym niejednokrotnie wyprzedzeniem można było oszacować precyzyjnie wszelkie koszty niezbędne do prawidłowego wykonania przedsięwzięcia albo że sołectwo jest w stanie profesjonalnie to zrobić. Oszacowanie kosztów ma służyć jedynie wykazaniu, że realizacja przedsięwzięć sołectwa mieści się w granicach kwoty przypadającej mu w ramach funduszu sołeckiego. Nie ma żadnych regulacji określających, w jakim zaokrągleniu sołectwo ma podawać szacunkowe koszty realizacji przedsięwzięć. W związku z tym, że są to szacunki, za nieuzasadnione uważam rozpisywanie kosztów bardziej szczegółowo niż do dziesiątek złotych.

Czy w przypadku realizacji wspólnego przedsięwzięcia przez dwa lub więcej sołectw każde z tych sołectw pisać powinno osobny wniosek, osobny sza­cunek kosztów i osobno uzasadnienie, a zebrania wiejskie powinny osobno uchwalać uchwały o zatwierdzeniu wniosku?

Tak. Artykuł 6 ust. 2 ustawy o funduszu sołeckim stanowi wprost, że każde z sołectw zamierzających wspólnie realizować przedsięwzięcie odrębnie uchwala wniosek. We­dług uzasadnienia do projektu obowiązującej ustawy o funduszu sołeckim wskazano możliwość realizacji wspólnych przedsięwzięć przez sołectwa [odstąpiono od wymogu lokalizacji przedsięwzięcia w granicach jednego sołectwa (...)]. Proponowana zmiana polega na umożliwieniu składania wniosków dotyczących realizacji wspólnych przedsięwzięć przez kilka sołectw z terenu danej gminy. Każde z sołectw będzie uchwala­ło oddzielnie wniosek dotyczący wspólnego przedsięwzięcia. Umożliwi to kumulowanie środków funduszu na realizację przedsięwzięć, które są istotne z punktu widzenia co najmniej dwóch sołectw.

Z zacytowanego fragmentu uzasadnienia do projektu ustawy oraz z brzmienia art. 6 ust. 2 ustawy wynika, że sołectwa zamierzające zgłosić przedsięwzięcia o charakte­rze wspólnym nie uchwalają wspólnego wniosku lecz składają odrębne wnioski, uchwa­lone przez zebrania wiejskie każdego z sołectw zgodnie z art. 5 ustawy i zawierające wszystkie elementy wymagane przez art. 5. Wniosek uchwała się i formułuje na ogólnych zasadach. Skąd zatem będzie się brała wiedza o tym, że mamy do czynienia ze wspólnym przedsięwzięciem? Jak wynika z art. 6 ust. 3 ustawy wniosek, na podstawie którego będzie realizowane wspólne przedsięwzięcie ma zawierać przedsięwzięcia przewidziane do wykonania na obszarze sołectwa lub obszarze innego sołectwa w da­nej gminie. Zatem o fakcie zgłoszenia wspólnego przedsięwzięcia może świadczyć za­równo uchwalenie przedsięwzięcia na obszarze „własnego” sołectwa jak i na obszarze innego sołectwa.

O tym, że dane przedsięwzięcie należy traktować jako wspólne świadczyć ma fakt przeznaczenia środków na jego realizację przez co najmniej dwa sołectwa. W takiej sy­tuacji z reguły dla jednego sołectwa (A) będzie to zadanie realizowane na jego obsza­rze, a dla drugiego (B) poza obszarem sołectwa. Ustalenie „wspólności” takiego przed­sięwzięcia będzie świadczyło o prawidłowości wniosku sołectwa B, mimo że przewiduje on przedsięwzięcie poza obszarem sołectwa. Jeżeli zaś sołectwo A nie przewidziałoby wydatków na to zadanie co sołectwo B, to musiałoby to skutkować odrzuceniem wnio­sku sołectwa B na podstawie art. 5 ust. 3 ustawy o funduszu sołeckim (przedsięwzięcie poza obszarem sołectwa). Formalnie zatem ustalenie czy mamy do czynienia ze wspól­nym przedsięwzięciem jest istotne przede wszystkim dla wójta (burmistrza) przy ocenie wniosków. Uzgodnienia między sołectwami co do zamiaru przeznaczenia środków fun­duszu na przedsięwzięcie o charakterze wspólnym nie muszą być formalizowane; prze­pisy prawa się do nich nie odnoszą.

Tekst na podstawie materiałów dostarczonych przez Krajowe Stowarzyszenie Sołtysów. Na pytania odpowiedzi udzielił mecenas Rafał Trykozko.

CDN...

Już wkrótce kolejny artykuł poświęcony funduszowi sołeckiemu oraz materiały pozwalające zrozumieć jego istotę.

Każdy, kto chciałby wyrazić opinię na temat funduszu sołeckiego, jego tworzenia bądź nie, pozytywnych bądź negatywnych skutków wykorzystania przez sołectwa środków z funduszu, może to zrobić przesyłając swoje uwagi do naszej redakcji, na specjalnie w tym celu utworzony adres poczty elektronicznej funduszsolecki@wewreczycy.pl

Zapraszamy do dyskusji.

Autor: Robert Broś, dodano: Niedziela, 14 Luty 2016r. godz.:22:13.

Powrót do wyboru aktualności